Naar inhoud

Wetgeving die van kracht is in Brussel

De warmte van de ondergrond is een hernieuwbare energiebron. Door geothermische systemen te gebruiken kunnen we ons energieverbruik en onze impact op het leefmilieu terugdringen. In sommige gevallen kunnen ze evenwel een risico voor het leefmilieu inhouden, bijvoorbeeld als ze slecht ontworpen of geïnstalleerd werden. Daarom is er voor de exploitatie van bepaalde geothermische systemen een toelating vereist. Op deze pagina vindt u een tabel met de benodigde vergunningen voor de verschillende geothermische systemen, op basis van de geldende wetgeving in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Voor deze verschillende administratieve stappen kan het advies van een architect of van een studiebureau met ervaring met het ontwerp van geothermische systemen nuttig zijn.

Er zijn twee invalshoeken voor de regelgeving die op geothermie van toepassing is: leefmilieu en stedenbouw.

Geothermie en het leefmilieu

In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest bestaat er momenteel geen specifieke wetgeving rond geothermie. Er zijn evenwel twee wetteksten die van toepassing kunnen zijn op geothermische systemen:

  • Geothermische systemen bestaan, ongeacht de diepte, haast altijd uit ingedeelde inrichtingen in de zin van de ordonnantie van 05/06/1997 betreffende de milieuvergunningen en vergen dan ook een aangifte of een milieuvergunning. De milieuvergunning bepaalt dan de voorwaarden waaraan moet worden voldaan voor de installatie en de exploitatie van het geothermische systeem. De geothermische installaties die men in Brussel aantreft, zijn meestal de ondiepe geothermische installaties (zowel gesloten als open systemen).
  • Open geothermische systemen zijn, ongeacht de diepte, eveneens aan een andere wetgeving onderhevig. Het zijn immers grondwaterwinningen en vergen dus een vergunning voor het onttrekken van grondwater in de zin van het koninklijk besluit van 21/04/1976 tot reglementering van het gebruik van grondwater. De open geothermische systemen die men in Brussel aantreft, zijn meestal ondiepe installaties.

Gesloten geothermische systemen

Het soort van vereiste vergunning hangt af van de technische eigenschappen van het systeem. De desbetreffende technische inrichtingen zijn de volgende:

  • Warmtepomp: inrichting die mogelijk kan worden ingedeeld bij rubriek 132 van de lijst met ingedeelde inrichtingen
  • Recirculatiepomp (elektrische pomp die zorgt voor de circulatie van de warmtegeleidende vloeistof in de sondes): inrichting die mogelijk kan worden ingedeeld bij rubriek 55 van de lijst met ingedeelde inrichtingen
Warmtepomp Recirculatiepomp Soort van vergunning Projecttype
Nominaal elektrisch vermogen van de compressor ≤ 10 kW
en/of
Hoeveelheid warmtegeleidende vloeistof in de warmtepomp < 3 kg ozonaantastende stof
Nominaal vermogen
< 100 kVA
Geen vergunning vereist (niet-ingedeeld) Dit is het geval bij de meeste geothermische installaties van eengezinswoningen
Nominaal elektrisch vermogen van de compressor > 10 kW, maar < 100 kW
en/of
Hoeveelheid warmtegeleidende vloeistof in de warmtepomp ≥ 3 kg ozonaantastende stof
Nominaal vermogen
≥ 100 kVA  maar ≤ 250 kVA
Aangifte vooraf (klasse 3) Dit is het geval bij de meeste geothermische systemen van woon- en kantoorgebouwen (tertiair)
Nominaal elektrisch vermogen van de compressor ≥ 100 kW Nominaal vermogen
> 250 kVA  maar ≤ 1000 kVA
Milieuvergunning van klasse 2 Dit is het geval bij grote geothermische systemen met een groot aantal sondes (over het algemeen > 100 sondes)
Om te weten hoe u uw aangifte of uw verzoek tot een milieuvergunning moet indienen, gaat u naar de website van Leefmilieu Brussel of klikt u op volgende link :
http://www.leefmilieu.brussels/de-milieuvergunning/administratieve-gids

Voor info en de documenten omtrent geothermie die bij de aangifte of het verzoek tot milieuvergunning moeten worden gevoegd kunt u terecht in volgend document 
Lijst voor de gesloten geothermische systemen
Download PDF (pdf 276Ko)

Open geothermische systemen

Het soort van vereiste vergunning hangt eveneens af van de technische eigenschappen van het systeem. De desbetreffende technische inrichtingen zijn de volgende:

  • Warmtepomp: inrichting die mogelijk kan worden ingedeeld bij rubriek 132 van de lijst met ingedeelde inrichtingen
  • Recirculatiepomp (elektrische pomp die zorgt voor het oppompen en het herinjecteren van het water van de watervoerende lagen): inrichting die mogelijk kan worden ingedeeld bij rubriek 55 van de lijst met ingedeelde inrichtingen
  • Grondwaterwinning: inrichting die is ingedeeld bij rubriek 62 van de lijst met ingedeelde inrichtingen.

Vermits grondwaterwinningen nog steeds een milieuvergunning vergen, is dat eveneens zo voor open geothermische systemen. De klasse van de aan te vragen vergunning hangt af van het debiet van het uit de watervoerende lagen gewonnen (en erin geherinjecteerde) water.

Grondwaterwinning Soort van vergunning
Debiet ≤ 96 m³/j Milieuvergunning van klasse 2
Debiet tussen  96 m³/d en 20.000 m³/d Milieuvergunning van klasse 1B

 

Om te weten hoe uw aanvraag voor een milieuvergunning in te dienen neemt u een kijkje op de website van Leefmilieu Brussel of klikt u op volgende link:
http://www.leefmilieu.brussels/de-milieuvergunning/administratieve-gids

Voor info en documenten omtrent geothermie die bij de aanvraag voor een milieuvergunning moeten worden gevoegd (klasse 1B of klasse 2) raadpleegt u volgende documenten:
Lijst voor de open geothermische systemen 
Download PDF (226Ko)

Als u van plan bent een open geothermisch systeem te installeren moet u bovendien een aanvraag indienen voor een vergunning voor een grondwaterwinning. U gaat dan als volgt te werk:

Grondwaterwinning Soort van vergunning
Dagdebiet ≤ 96 m³/d Vergunning voor klasse I
Dagdebiet > 96 m³/d Vergunning voor klasse II

NB.: boringen om een pompproef uit te voeren ter bepaling van de hydrologische eigenschappen van de ondergrond zijn niet onderhevig aan een vergunning, voor zover de proef niet meer dan 2 maanden beloopt en geen permanente waterwinning wordt.

Vergunningen voor grondwaterwinning dienen bij Leefmilieu Brussel te worden aangevraagd. De formulieren zijn te vinden achter volgende link:
http://www.leefmilieu.brussels/themas/water/water-brussel/grondwater/formulieren-grondwaterwinningen
De inhoud van het aanvraagdossier staat in de formulieren.

Ter informatie, de huidige wetgeving wordt herzien, met name om het dubbele vergunningsstelsel waaraan de open geothermische systemen momenteel onderhevig zijn, af te schaffen. Binnenkort zal er een specifieke wetgeving van toepassing zijn die voor een beter kader voor de geothermische systemen (open en gesloten systemen) zal zorgen.

Geothermie en stedenbouw

Het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening (BWRO) voorziet in een milieuvergunning voor vaste inrichtingen die men op een stuk grond wil bouwen of plaatsen (art. 98, §1, 1°).

Bijgevolg is er voor het installeren van geothermische systemen eveneens een milieuvergunning nodig.

Om te weten hoe u uw aanvraag voor een milieuvergunning indient of voor informatie over uw dossier gaat u naar de portaalsite van Stedenbouw of klikt u op volgende link:
http://stedenbouw.irisnet.be/vergunning/de-vergunningsaanvraag?set_language=nl

 

Zich abonneren op alle nieuws omtrent geothermie in Brussel